Masaža je široka oblast koja obuhvata različite stilove, tehnike, načine rada i pristupe telu, masaža za početnike može biti teško da na početku razlikuje osnovne pojmove i razume odakle treba krenuti.

Nisu sve masaže iste, niti se iste tehnike koriste u svakoj situaciji. Razlika može biti u pritisku, tempu, položaju tela, delu tela koji se obrađuje, kao i u samom cilju tretmana.

Zbog toga je prvi korak upoznavanje sa osnovama masaže, njenim najčešćim vrstama i načinima izvođenja.

Šta je masaža?

Masaža podrazumeva manuelni rad na mekim tkivima tela različitim pokretima i pritiscima. Izvodi se rukama, prstima, dlanovima, palčevima, podlakticom ili drugim delovima šake.

U zavisnosti od tehnike, pokreti mogu biti spori i površinski ili dublji i precizniji. Mogu se koristiti glađenje, gnječenje, trenje, pritisak, tapkanje, vibracije i različiti kružni ili linearni pokreti.

Način rada prilagođava se delu tela, osećaju tokom tretmana i vrsti masaže koja se izvodi.

Koje vrste masaže postoje?

Postoji veliki broj stilova masaže, a svaki ima svoje karakteristike.

Među najpoznatijim vrstama nalaze se:

• klasična odnosno švedska masaža,
• relaksaciona masaža,
• sportska masaža,
• duboka tkivna masaža,
• parcijalna masaža,
• masaža celog tela,
• anticelulit masaža,
• limfna drenaža,
• aromaterapijska masaža,
• tajlandska masaža,
• shiatsu,
• ayurvedska masaža,
• balijska masaža,
• Lomi Lomi,
• Hot Stone masaža,
• refleksologija.

Razlike između ovih pristupa ne odnose se samo na naziv. Razlikuju se način izvođenja, intenzitet, redosled pokreta, položaj tela i područje na kojem se radi.

Osnovne tehnike masaže

Početnicima je važno da prvo upoznaju osnovne pokrete. Oni predstavljaju osnovu velikog broja klasičnih masažnih postupaka.

Glađenje – Effleurage

Glađenje se izvodi kliznim pokretima preko površine tela. Može se koristiti na početku tretmana, između drugih tehnika ili na kraju masaže.

Pokret može biti spor i blag, ali se njegov intenzitet može prilagođavati delu tela koji se obrađuje.

Gnječenje – Petrissage

Kod gnječenja se tkivo obuhvata rukama i ritmično pomera. Ova tehnika se često primenjuje na veće mišićne grupe, kao što su leđa, butine, ramena i listovi.

Trenje – Friction

Trenje podrazumeva kraće i preciznije pokrete koji se mogu izvoditi prstima ili palčevima. Koristi se na manjim područjima i zahteva veću preciznost.

Tapotement

Tapotement obuhvata različite oblike ritmičkog tapkanja i udaraljki. Pokreti mogu biti izvedeni dlanovima, prstima ili šakom, u zavisnosti od tehnike.

Vibracije

Vibracioni pokreti izvode se brzim i ritmičkim pomeranjem ruku ili prstiju. Mogu biti lokalizovani na manjem području ili primenjeni šire.

Kako izabrati vrstu masaže kao početnik?

Izbor masaže zavisi od toga šta želite da naučite i kako želite da radite.

Početnik koji tek upoznaje ovu oblast može krenuti od klasične ili relaksacione masaže, jer omogućavaju upoznavanje sa osnovnim pokretima i redosledom rada.

Za one koje više privlači rad sa fizički aktivnim osobama postoji sportska masaža. Za drugačiji pristup mogu biti zanimljivi shiatsu, tajlandska masaža, Hot Stone ili druge specijalizovane tehnike.

Nije potrebno odmah učiti veliki broj različitih sistema. Bolje je prvo razumeti osnovne principe jedne vrste masaže, a zatim postepeno dodavati nove tehnike.

Masaža celog tela ili parcijalna masaža?

Ovo je jedna od osnovnih podela sa kojom se početnik susreće.

Kod masaže celog tela obrađuje se veći broj regija, dok se kod parcijalne masaže pažnja usmerava na određeni deo tela.

Parcijalna masaža može obuhvatiti:

• leđa,
• vrat i ramena,
• noge,
• ruke i šake,
• stopala,
• glavu i lice.

Za početnika je parcijalna masaža često jednostavnija za organizaciju jer omogućava fokus na jednom području i jasniji redosled pokreta.

Koliki pritisak treba koristiti?

Jedno od najčešćih pitanja na početku jeste koliko jak pritisak treba primeniti.

Ne postoji jedan pritisak koji odgovara svakoj osobi. Prejak pritisak može biti neprijatan, dok previše blag pritisak možda neće odgovarati vrsti masaže koja se izvodi.

Zbog toga se intenzitet menja tokom samog tretmana. Pokret može početi lagano, a zatim se postepeno prilagođavati.

Važnu ulogu imaju komunikacija i reakcija osobe koja prima masažu.

Koji položaj se koristi tokom masaže?

Masaža se najčešće izvodi na masažnom stolu, ali postoje i drugi načini rada.

Zavisno od tehnike i područja tela, osoba može biti:

• na stomaku,
• na leđima,
• na boku,
• u sedećem položaju,
• na podu.

Položaj treba da omogući pristup delu tela koji se obrađuje i da bude dovoljno stabilan tokom tretmana.

Da li se masaža izvodi sa uljem?

Ulje se često koristi kako bi se omogućilo lakše klizanje ruku preko kože. Njegova upotreba posebno je česta kod klasične i relaksacione masaže.

Postoje, međutim, i masaže koje se izvode bez ulja ili preko odeće. Kod pojedinih tehnika koriste se i kreme, gelovi ili druga sredstva.

Izbor zavisi od vrste masaže, načina rada i dela tela koji se obrađuje.

Koji alati mogu da se koriste?

Masaža se može izvoditi samo rukama, ali postoje i različiti alati koji se koriste kao pomoć pri radu.

Među njima su:

• masažne loptice,
• masažni valjci,
• foam roller,
• masažni štapovi,
• ventuze,
• gua sha alati,
• masažni pištolji,
• kamenje za Hot Stone tretmane.

Alat nije zamena za osnovno poznavanje tehnike. Pre upotrebe potrebno je razumeti kako se koristi, na kojem delu tela i u kom trenutku masaže.

Koliko traje masaža?

Dužina tretmana zavisi od vrste masaže i dela tela koji se obrađuje.

Parcijalni tretman može trajati kraće, dok masaža celog tela zahteva više vremena. Kod specijalizovanih tehnika trajanje se takođe razlikuje.

Masaža se zato ne može posmatrati samo kroz broj minuta. Važni su i obuhvaćeno područje, redosled tehnika i način rada.

Šta početnik treba prvo da nauči?

Pre nego što počne sa složenijim tehnikama, početnik bi trebalo da savlada osnovne elemente rada:

• položaj tela tokom masaže,
• pravilno korišćenje ruku,
• osnovne pokrete,
• kontrolu pritiska,
• redosled rada,
• komunikaciju sa osobom koja prima masažu,
• održavanje higijene,
• pripremu prostora i opreme.

Tek kada osnovni pokreti postanu sigurniji i prirodniji, lakše se prelazi na složenije tehnike i specijalizovane vrste masaže.

Najčešće greške početnika

Na početku se često pokušava primeniti previše tehnika odjednom. Umesto jasnog redosleda, masaža može postati niz nepovezanih pokreta.

Greška može biti i korišćenje prevelikog pritiska u pokušaju da se postigne snažniji osećaj. Jak pritisak sam po sebi ne znači da je tehnika dobro izvedena.

Još jedna česta greška je zanemarivanje položaja sopstvenog tela. Ako osoba koja masira radi iz neprirodnog položaja, pokreti mogu postati neujednačeni, a rad nepotrebno naporan.

Zbog toga se početak u masaži ne zasniva samo na učenju pokreta. Potrebno je razumeti njihov redosled, primenu i način prilagođavanja.

Odakle krenuti sa učenjem masaže?

Najjednostavniji početak je upoznavanje sa jednom osnovnom vrstom masaže i nekoliko najčešćih tehnika.

Nakon toga mogu se postepeno uvoditi nove regije tela, drugačiji načini pritiska i specijalizovani pristupi.

Klasična masaža, rad na leđima, vratu, ramenima, rukama i nogama pružaju dovoljno prostora za upoznavanje osnovnog načina rada pre prelaska na zahtevnije tehnike.

Kasnije se znanje može proširiti na sportsku masažu, duboku tkivnu masažu, ventuze, limfnu drenažu, shiatsu, tajlandsku masažu i druge pristupe.

Masaža za početnike zato nije jedna posebna tehnika. To je prvi korak u upoznavanju različitih vrsta rada, pokreta, pritisaka, položaja i načina na koji se pojedina tehnika primenjuje.